Χρόνος ανάγνωσης: 3-4 λεπτά
Η αρχή της γονεϊκότητας συχνά παρουσιάζεται ως μία περίοδος απόλυτης πληρότητας, αγάπης και σύνδεσης. Για πολλούς ανθρώπους όμως, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Μαζί με τη χαρά, μπορεί να εμφανιστούν έντονη αμφιβολία, εξάντληση, φόβος, ακόμα και η αίσθηση ότι «δεν τα καταφέρνω ως γονέας όπως θα έπρεπε».
Αυτά τα συναισθήματα δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι κάποιος δεν αγαπά το παιδί του ή ότι δεν είναι «καλός γονέας». Πολύ συχνά αποτελούν μέρος μιας βαθιάς ψυχικής και συναισθηματικής μετάβασης, η οποία χρειάζεται χρόνο, χώρο και υποστήριξη.
Γύρω από τη γονεϊκότητα υπάρχουν πολλές κοινωνικές εικόνες που σχετίζονται με ευτυχία, πληρότητα και άμεση σύνδεση με το μωρό. Όμως η πραγματική εμπειρία μπορεί να περιλαμβάνει αντιφατικά συναισθήματα.
Η φράση «ο γονέας δεν γεννιέται, γίνεται» περιγράφει ακριβώς αυτή τη διαδικασία μετάβασης. Η γονεϊκότητα δεν είναι μία έμφυτη κατάσταση που εμφανίζεται αυτόματα τη στιγμή της γέννησης του παιδιού. Είναι μια σχέση που χτίζεται σταδιακά μέσα από την εμπειρία, τη φροντίδα, την αμφιβολία και την προσαρμογή.
Οι πρώτοι μήνες με ένα βρέφος συνοδεύονται συχνά από έλλειψη ύπνου, σωματική κόπωση, συνεχή εγρήγορση και σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητα και στην αίσθηση ταυτότητας των γονέων.
Ταυτόχρονα, πολλοί νέοι γονείς αισθάνονται ότι «πρέπει» να ανταποκρίνονται συνεχώς με ηρεμία, υπομονή και βεβαιότητα. Όταν αυτό δεν συμβαίνει, η ενοχή συχνά μεγαλώνει, συμβάλλοντας περαιτέρω στην ψυχική τους επιβάρυνση, σε μια ήδη ιδιαίτερα απαιτητική φάση ζωής. Επίσης επιβαρύνει την αλληλεπίδραση με το βρέφος με διάχυτη αναστάτωση.
Η σύγχρονη γονεϊκότητα συνοδεύεται από τεράστιο όγκο πληροφορίας. Συμβουλές, άρθρα, βίντεο, λογαριασμοί στα social media, αντικρουόμενες απόψεις, που δημιουργούν συχνά την αίσθηση ότι υπάρχει «ένας σωστός» τρόπος να μεγαλώσει κανείς ένα παιδί.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ιδέα της «τέλειας μητέρας» ή του «τέλειου γονέα» μπορεί να γίνει ιδιαίτερα πιεστική και επιβαρυντική για την ψυχική τους υγεία.Η συνεχής σύγκριση με άλλους γονείς ή με εικόνες «ήρεμης» οικογενειακής ζωής μπορεί να οδηγήσει σε αίσθημα αποτυχίας, ακόμη κι όταν ο γονέας ανταποκρίνεται επαρκώς στις ανάγκες του παιδιού του.
Συχνά, πίσω από την ανάγκη να «τα κάνουμε όλα σωστά», κρύβεται ένας βαθύτερος φόβος: μήπως κάνουμε λάθος και επηρεάσουμε αρνητικά το παιδί μας. Όμως η σχέση γονέα και βρέφους δεν βασίζεται στην τελειότητα. Βασίζεται κυρίως στη σταθερή παρουσία, στη διαθεσιμότητα και στην πίστη ότι υπάρχει δυνατότητα επανόρθωσης όταν κάτι δυσκολεύει.
Η έννοια του «αρκετά καλού γονέα» αναφέρεται σε έναν άνθρωπο που μπορεί να ανταποκρίνεται αρκετά καλά στις ανάγκες του παιδιού, χωρίς να χρειάζεται να είναι συνεχώς τέλειος.
Ο δεσμός με το μωρό άλλωστε δεν δημιουργείται μέσα από μία «σωστή τεχνική», αλλά από μικρές καθημερινές στιγμές φροντίδας και διαθεσιμότητας. Ακόμη και οι στιγμές αμφιβολίας ή κόπωσης αποτελούν μέρος της σχέσης. Αυτό που έχει σημασία δεν είναι να μην δυσκολευτεί ποτέ ο γονέας ή το βρέφος, αλλά να υπάρχει χώρος ώστε αυτές οι δυσκολίες να μπορούν να αναγνωριστούν και να εκφραστούν.
Χρειάζεται δηλαδή οι γονείς να βρουν μία ισορροπία ανάμεσα στην παρατήρηση των αναγκών του βρέφους και στη δική τους ανταπόκριση σε αυτές, χωρίς ούτε να το υπερδιεγείρουν, ούτε να το πιέζουν να ακολουθεί αποκλειστικά τους δικούς τους ρυθμούς.
Η γονεϊκότητα είναι μία διαδικασία σχέσης, αλλαγής και σταδιακής προσαρμογής. Κανείς δεν μπορεί να προετοιμαστεί απόλυτα για όλα όσα φέρνει ο ερχομός ενός παιδιού.
Πολλοί νέοι γονείς βιώνουν σκέψεις ή συναισθήματα που τους φοβίζουν και συχνά ντρέπονται να τα μοιραστούν. Η έντονη εξάντληση, η αϋπνία και η συνεχής φροντίδα ενός βρέφους μπορούν να αυξήσουν την ψυχική πίεση σε μεγάλο βαθμό.
Η αναζήτηση υποστήριξης δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας ή αποτυχίας. Αντίθετα, αποτελεί μία σημαντική πράξη φροντίδας τόσο για τον ίδιο τον γονέα όσο και για το παιδί του. Ιδιαίτερα όταν η απελπισία, η απομόνωση, το έντονο άγχος ή η αίσθηση αδυναμίας επιμένουν, είναι σημαντικό να υπάρχει επικοινωνία με κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας.
Το ζητούμενο δεν είναι να αισθάνεται κανείς συνεχώς επαρκής, σίγουρος ή ήρεμος. Το πιο σημαντικό είναι να υπάρχει χώρος ώστε ο γονέας να μπορεί να δυσκολεύεται χωρίς να νιώθει μόνος. Να ζητά βοήθεια χωρίς ντροπή. Και να χτίζει σταδιακά τη δική του σχέση με το παιδί του.
Αν νιώθετε ότι η μετάβαση στη γονεϊκότητα σάς δυσκολεύει περισσότερο απ’ όσο περιμένατε, θα σας βοηθήσει να μιλήσετε με ανθρώπους που μπορούν να σας ακούσουν χωρίς κριτική και χωρίς πίεση να «τα κάνετε όλα σωστά».
Άλλωστε, η υποστήριξη δεν χρειάζεται να ξεκινά όταν όλα ήδη έχουν γίνει δύσκολα. Μερικές φορές ξεκινά από την ανάγκη να υπάρξει ένας αξιόπιστος και ασφαλής χώρος κατανόησης, όπως αυτός της ΚΟΙΤΙΔΑΣ.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη υποστήριξη από επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Μερικές φορές, το πρώτο βήμα είναι απλώς να μπορέσετε να μιλήσετε για όσα βιώνετε, σε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό πλαίσιο.
beingparent book koitida mentalhealth mitera pampers parent perinatalhealth preverbaltraumas traumas webinar ΜΕΝΝ δελτίο τύπου διεπιστημονική ομάδα εγκυμοσύνη εκπαιδευτικό πρόγραμμα επιμόρφωση επαγγελματιών κοιτίδα προκήρυξη θέσης προωρότητα σχέση γονέων-βρέφους φροντίδα βρεφών φροντίδα νηπίων φροντίδα οικογενειών ψυχική ανθεκτικότητα ψυχική υγεία ψυχολογική υποστήριξη γονέων
