Χρόνος ανάγνωσης: 3-4 λεπτά
Η περιγεννητική περίοδος δεν είναι μόνο μια περίοδος ιατρικής παρακολούθησης. Είναι και μια περίοδος έντονης ψυχικής αναδιοργάνωσης, όπου η εγκυμοσύνη, ο τοκετός, η λοχεία και η πρώτη σχέση με το βρέφος μπορούν να φέρουν στην επιφάνεια αγωνίες, φόβους, προηγούμενες τραυματικές εμπειρίες ή δυσκολίες που μέχρι τότε έμεναν ανενεργές.
Οι επαγγελματίες υγείας που συναντούν συστηματικά εγκύους, νέους γονείς και βρέφη βρίσκονται στην καλύτερη θέση για να παρατηρήσουν πρώιμες ενδείξεις ψυχικής δυσκολίας και να συμβάλουν στην έγκαιρη υποστήριξη των οικογενειών.
Δεν απευθύνονται όλοι οι άνθρωποι εύκολα σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας όταν δυσκολεύονται. Αντίθετα, κατά την περιγεννητική περίοδο, η συχνότερη επικοινωνία πραγματοποιείται με γυναικολόγους, μαίες, παιδιάτρους, νοσηλευτές και άλλους επαγγελματίες πρώτης γραμμής.
Η αναγνώριση μιας δυσκολίας δεν απαιτεί εξειδίκευση στην ψυχιατρική ή την ψυχοθεραπεία. Απαιτεί κυρίως παρατήρηση, ευαισθητοποίηση, διάθεση να ακούσουμε προσεκτικά και φυσικά μετεκπαίδευση σε θέματα περιγεννητικής ψυχικής υγείας.
Η ψυχική δυσκολία στην περιγεννητική περίοδο δεν παρουσιάζεται πάντα με έναν έκδηλο τρόπο. Μπορεί να κρύβεται πίσω από φράσεις όπως «δεν κοιμάμαι καθόλου», «δεν μπορώ να χαρώ», «φοβάμαι συνέχεια», «δεν νιώθω όπως περίμενα», «δεν τα καταφέρνω», «δεν αναγνωρίζω τον εαυτό μου», «αισθάνομαι εξουθενωμένος/η».
Μπορεί επίσης να εμφανίζεται ως υπερβολική ανησυχία για το μωρό, έντονη ανάγκη ελέγχου, δυσκολία αποχωρισμού, αποφυγή της φροντίδας ή αίσθημα αποσύνδεσης από το βρέφος.
Η εικόνα δεν είναι ίδια σε όλους τους γονείς. Αυτό που πρέπει να απασχολήσει τον επαγγελματία είναι η ένταση, η διάρκεια των συμπτωμάτων, καθώς και πόσο αυτά επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα του ανθρώπου.
Η αναγνώριση μιας ψυχικής δυσκολίας δεν βασίζεται μόνο σε όσα λέει ένας γονέας, αλλά και σε όσα δυσκολεύεται να πει. Πρέπει να μας κινητοποιούν καταστάσεις όπως:
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και όταν υπάρχει ιστορικό ψυχικής διαταραχής, προηγούμενη απώλεια κύησης, πρόσφατα πένθη, υπογονιμότητα, τραυματική εμπειρία τοκετού, προωρότητα, νοσηλεία του βρέφους, έλλειψη υποστηρικτικού δικτύου, ενδοοικογενειακή βία, ή έντονη κοινωνική και οικονομική πίεση.
Κανένα από αυτά τα στοιχεία δεν αρκεί από μόνο του για να οδηγήσει σε διάγνωση. Όταν όμως εμφανίζονται με ένταση ή διάρκεια, πρέπει να διερευνηθούν περισσότερο από εξειδικευμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Ο ρόλος του επαγγελματία πρώτης γραμμής δεν είναι να αποφασίσει αν κάποιος πάσχει από μια συγκεκριμένη ψυχική διαταραχή. Είναι να παρατηρήσει, να ακούσει, να δημιουργήσει έναν ασφαλή χώρο συζήτησης και, όταν χρειάζεται, να προτείνει περαιτέρω αξιολόγηση ή υποστήριξη.
Η έγκαιρη αναγνώριση των ψυχικών δυσκολιών δεν είναι μόνο θέμα εμπειρίας και κοινής λογικής, είναι κυρίως θέμα εκπαίδευσης. Η ΚΟΙΤΙΔΑ αναδεικνύει διαχρονικά τη σημασία της εκπαίδευσης των επαγγελματιών πρώτης γραμμής και διοργανώνει εκπαιδευτικά προγράμματα, μετεκπαιδεύσεις και δράσεις επιστημονικής υποστήριξης για επαγγελματίες που εργάζονται με εγκύους, γονείς, βρέφη και οικογένειες.
Στόχος αυτών των δράσεων είναι οι επαγγελματίες να μπορούν να αναγνωρίζουν έγκαιρα τις ανάγκες των γονέων και των βρεφών, να κατανοούν καλύτερα την ψυχική διάσταση της περιγεννητικής περιόδου και να λειτουργούν ως μέρος ενός ευρύτερου δικτύου υποστήριξης.
Η περιγεννητική και βρεφική ψυχική υγεία αποτελούν ένα πεδίο που απαιτεί γνώση, συνεργασία και συνεχή επαγγελματική επιμόρφωση. Όσο περισσότεροι επαγγελματίες είναι σε θέση να αναγνωρίσουν και να παρέμβουν έγκαιρα σε αυτές τις δυσκολίες, τόσο περισσότερες οικογένειες μπορούν να λάβουν την υποστήριξη που χρειάζονται την κατάλληλη στιγμή. Έτσι μόνο θα απελευθερωθεί το δυναμικό εξέλιξης του παιδιού και της οικογένειας.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξειδικευμένη εκπαίδευση ή την κλινική αξιολόγηση από επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Ανακάλυψε τις υπηρεσίες εκπαίδευσης και υποστήριξης που προσφέρει η ΚΟΙΤΙΔΑ για επαγγελματίες.
beingparent book koitida mentalhealth mitera pampers parent perinatalhealth preverbaltraumas traumas webinar ΜΕΝΝ δελτίο τύπου διεπιστημονική ομάδα εγκυμοσύνη εκπαιδευτικό πρόγραμμα επιμόρφωση επαγγελματιών κοιτίδα προκήρυξη θέσης προωρότητα σχέση γονέων-βρέφους φροντίδα βρεφών φροντίδα νηπίων φροντίδα οικογενειών ψυχική ανθεκτικότητα ψυχική υγεία ψυχολογική υποστήριξη γονέων
